Prowadząc sprawy związane z wadami budowlanymi, jedną z pierwszych kwestii do rozstrzygnięcia to podmiot, przeciwko któremu zamierzamy skierować pozew. Najczęściej będzie to Wykonawca – firma budowlana, z którą mamy zawartą umowę o roboty budowlane. Zdarza się jednak, że pozew można skierować nie tylko przeciwko Wykonawcy, ale także kierownikowi budowy.

Kierownik budowy – uwagi ogólne

Kierownik budowy to osoba fizyczna, pełniąca samodzielną funkcję techniczną w budownictwie, będąca uczestnikiem procesu budowlanego (art. 17 ustawy Prawo budowlane), z obowiązkami wynikającymi z ustawy Prawo budowlane oraz przepisów wykonawczych do niej. Kierownik budowy jest uczestnikiem procesu budowlanego, który powinien stale przebywać na terenie budowy i czuwać nad prawidłowością jej wykonywania. Do niego należą wszystkie sprawy z zakresu bezpieczeństwa wykonywania robót budowlanych, organizacji procesu budowlanego, zabezpieczenia terenu budowy, prowadzenia dokumentacji budowy, przygotowywania odbiorów, informowania inwestora o wszystkich istotnych zdarzeniach. Kierownik budowy musi oczywiście mieć odpowiednie przygotowanie zawodowe do pełnienia tej funkcji. Wiedza i doświadczenie kierownika budowy leżą u podstaw bezpiecznego prowadzenia prac budowlanych w trakcie realizacji inwestycji (tak: Prawo budowlane z umowami w działalności inwestycyjnej. Komentarz, Łaczmańska Monika, Godlewski Rafał, Nosek Wojciech, Sypniewski Dominik, Woźniak Agnieszka, Woźniak Cezary, Kisilowska Helena, komentarz do art. 17-23).

Odpowiedzialność cywilna kierownika budowy – wzorzec staranności

Prawo budowlane wprowadza szczególne wymagania dla kwalifikacji i doświadczenia zawodowego osób pełniących funkcje kierownika budowy, znajdujące wyraz w obowiązku legitymowania się formalnym (urzędowym) potwierdzeniem tych kwalifikacji i uzyskania publicznoprawnego uprawnienia do wykonywania takiej działalności zawodowej
(art. 12 i 12a prawa budowlanego). Przy uwzględnieniu zatem tych wymogów zawodowych konstruować należy wzorzec staranności zawodowej wymagany na podstawie art. 355 § 2 kodeksu cywilnego przez kierownika bodowy jako strony umowy, na podstawie której świadczyć ma usługi w ramach swojej działalności zawodowej. Powinności kierownika budowy i sposób ich wykonywania muszą być oceniane nadto przez pryzmat celów sformalizowania działalności budowlanej. Należy mieć więc na względzie to, że celem ww. regulacji jest minimalizacja ryzyka wypadku (katastrofy budowalnej), jakie wiąże się zarówno z samym prowadzeniem prac budowlanych (z uwagi na ich istotę i złożoność) jak i (następnie) eksploatacją wadliwe wzniesionych obiektów budowlanych. Stąd także wyprowadzać należy wymóg zachowania szczególnej zawodowej (profesjonalnej) staranności przy pełnieniu samodzielnej funkcji budowlanej. Zachowanie wymaganego poziomu staranności musi być zatem oceniane przez pryzmat szczególnych kwalifikacji zawodowych formalnie potwierdzonych przez decyzję nadającą uprawnienia budowlane w rozumieniu ustawy.

Odpowiedzialność kierownika budowy za wady obiektu – moment powstania odpowiedzialności

Odpowiedzialność kierownika budowy za przebieg budowy rodzi się już z chwilą złożenia oświadczenia o objęciu funkcji kierownika budowy.

Odpowiedzialność kierownika budowy – zakres obowiązków

Zakres obowiązków kierownika budowy wynika z treści przepisu art. 22 ustawy prawo budowlane. W sprawach o wady robót budowlanych zdarza się, że kierownik budowy nie wykonywał w sposób właściwy swoich obowiązków w szczególności można postawić mu zarzut, że zaniechał zorganizowania budowy i kierowania budową obiektu budowlanego w sposób zgodny z projektem i pozwoleniem na budowę, przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, oraz przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy; który to obowiązek wynika wprost z art. 22 pkt 3 ustawy – Prawo budowlane. Powyższe pozwala przypisać kierownikowi budowy dopuszczenie się czynu polegającego na niezgodnym z prawem wykonywaniu obowiązków kierownika budowy, będącego jednocześnie nienależytym wykonaniem zobowiązania wynikającego z umowy zawartej z Inwestorem. Zachowanie kierownika budowy może mieć charakter zawiniony, albowiem można mu postawić zarzut, że poprzez zaniechanie podejmowania wymaganych od niego czynności zaniechał staranności wymaganych od osób pełniących tego rodzaju funkcje, co jest tożsame z dopuszczeniem się niedbalstwa.

Odpowiedzialność wykonawcy i kierownika budowy za wady obiektu – odpowiedzialność in solidum

Często odpowiedzialność firmy budowlanej będącej wykonawcą prac jest oczywista, rzadsze są jednak sytuacje, w których po stronie pozwanych sytuuje się zarówno wykonawcę jak i kierownika budowy.

W ocenie adwokatów budlo możliwe są jednak sytuacje, w których pozwane są dwie osoby (podmioty) – Wykonawca i kierownik budowy. Nie można bowiem wykluczyć, że  zarówno kierownik budowy jak i Wykonawca ponoszą odpowiedzialność za szkodę poniesioną przez Inwestorów. Jest to przykład odpowiedzialności in solidum, kiedy jeden podmiot (Inwestor) ma to samo roszczenie o to samo świadczenie do dwóch lub więcej osób z różnych tytułów prawnych, a z przepisów ustawy, ani z umowy (art. 369 k.c.) nie wynika, by istniała między zobowiązanymi solidarność bierna (tak W. Czachórski w podręczniku akademickim „Zobowiązania”, Warszawa 1999, k. 125). Przy tego rodzaju odpowiedzialności wierzyciel może dochodzić całości lub części świadczenia od każdego z dłużników, a zaspokojenie wierzyciela przez jednego, zwalnia pozostałych. Inwestor o to samo świadczenie – naprawienie szkody wynikłej z nienależytego wykonania zobowiązań – ma zatem roszczenie zarówno do Wykonawcy jak i do kierownika budowy- na podstawie dwóch różnych umów. W ocenie budlo brak jest tu podstaw do żądania solidarnej zapłaty. Właściwie jest zastosowaniu instytucji in solidum zgodnie z praktyką sugerowaną przez sędziego Sądu Najwyższego Henryka Pietrzkowskiego w „Metodyce pracy sędziego w sprawach cywilnych”.

Odpowiedzialność kierownika budowy – podstawa prawna

Odpowiedzialność cywilna kierownika budowy wynika zwykle z art. 471 k.c., aczkolwiek nie można tu wykluczyć innych jeszcze podstaw prawnych, w tym przede wszystkim art. 415 k.c. i nast.

Prawnik branży budowlanej

Adwokat Prawo Budowlane

Jeśli stoisz przed wyzwaniami prawnymi w branży budowlanej, nie musisz ich pokonywać sam. Nasza kancelaria adwokacko-inżynierska łączy wiedzę prawną z głębokim zrozumieniem technicznym, aby dostarczyć kompleksowe rozwiązania. Niezależnie od tego, czy chodzi o sporządzanie umów, zarządzanie ryzykiem, rozstrzyganie sporów czy doradztwo techniczne, jesteśmy gotowi służyć pomocą. Skontaktuj się z nami już dziś, aby dowiedzieć się, jak możemy wspierać Twój biznes i przyczynić się do jego dalszego rozwoju. Nie pozwól, by problemy spowolniły Twój postęp – razem znajdziemy najlepsze rozwiązania dla Twoich wyzwań.